Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 ile lisanslanmıştır



HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ
(HALKIN ETNOGRAFİSİNİN ZOONİMLERDE İFADESİ )

Yazar : Sevinc ESEDOVA    
Türü :
Baskı Yılı : 2017
Sayı : 2 - Güz 2017
Sayfa : 308-312


Özet

Azerbaycan dilçiliyinde zoonimler yeterince geniş, kapsamlı sistematik tadkikat obyekti olmamış, fakat ara-sıra bazı makaleler yer almıştır. Yapılan araştırmalardan böyle bir netice hasıl olmuştur ki, dilimizin zooloji sisteminde tarihen köpek ve at adları daha çok işlenmiştir ki, bunu araştırmacılar bazen bu hayvanların eski dönemde totem olarak kabul edilmesi ile; bazen halkın ekonomik faaliyetleri ile, bazen de hanların, kumandanların, başkanların savaş aracı olarak tarihsel kendi özel atının olması ile izah etmişlerdir (Seyidov. 1979.59-66). Böyle zooleksemlere çeşitli tarihi dönemlere ait sonsuz sayıda örnekler gösterilebilir. İlk olarak kutsal semavi kitabımız olan "Kur'an-ı Kerim" den aldığımız örnekleri sunabiliriz. Örneğin; Hz. Muhammed Peygamber'in girdiği ve çok sevdiği hayvanlar olmuştur: Örnegin:1) Düldül: Mukavkıs'ın Peygamber Efendimize hediye edilen ilk katır idi. Ona bazen Es-Sehba, bazen de Düldül söylemişler. Hz. Muhammed Peygamber'in birkaç atı da olmuş ve O, atları çok sevmiştir. Kaynaklarda gösterilir ki, "Resulullah'ın (s.a.v.) en çok sevdiği atlar, doru renkli, burnunda beyazlık olan, hızla koşan, insana çabuk öğrenen, ayağının sağ tarafında beyaz benekleri olan atlar olmuştur". Dini kaynaklarda rastladığımız zoonimler kendisinde böyle bir fikri içeriyor ki, bu isimler diğer isimlerden daha eski bir tarihe sahiptir. Bu fikri folklor örnekleri de ispat ediyor. Bu eserlerin ilk örnekleri ise emek şarkıları, masallar, destanlar, hikmetli sözleri vb.- dır. Hayvanat alemi ile ilgili inançlar Azerbaycan'ın bütün bölgelerinde tarihsel olmuş ve bugün de vardır. İnsanlarda böyle bir inanç vardır ki, baykuşlar sadece yıkıntılarda yaşıyor, uğursuzluklar getiriyorlar. Gece yaşamı geçiriyor, insanların gözüne çok az görünürler. Odur ki, onların bazı bahçelere gelmesi, alışılmadığımız sesler çıkarması insanları vahimeye düşürmüştür, sonuc olarak: "Baykuş gibi ulamaq" ifadesi oluşmuştur. Fakat unutulmamalıdır ki, baykuş denilen kuş ilişki tüm uluslarda aynı değildir. İngilizler ve Slavyan halkları bu kuşa zeki, adil bir kuş gibi bakmışlar.



Anahtar Kelimeler
hayvan, kuş, balık, inanç, ekonomik, etnografik

Abstract

In the Azerbaijani language, the zoonims were not wide enough and did not have a comprehensive systematic obsession, but some occasional articles took place. Such a result has been obtained from researches that our dogs and horses are more often processed in the zoological system of our language, which researchers sometimes find that these animals are accepted as totems in the old period; Sometimes with the economic activities of the people, sometimes with the kings, the commanders, and the president's own private horses as instruments of war (Seyidov.1979.59-66). An infinite number of examples from various historical periods can be shown in such zooleksemes. First, we can present examples of what we call the "Kuran-I Karim", our holy semantic book. For example; Hz. Muhammad loved animals very much: For example: 1) Düldül: Mukavk’s the first mule to be presented to our Prophet. Sometimes they call him Es-Sehba and sometimes Düldül. Hz. Muhammed’s has also a few horses and he loved the horses very much. It is shown in the sources that "the horses that Rasulullah (S.A.V.) loved the most, were the horses with the correct color, whiteness in the nose, fast running, quick learning to man, white visions on the right side of the foot". The zoonims we encounter in religious sources include such an idea in themselves, these names have an older age than other names. This idea also proves examples of folklore. The first examples of these works are labor songs, epics, wise words, etc. Beliefs about the zoological region have been and remain in all regions of Azerbaijan. But it should not be forgotten that the relation of birds called owls is not the same in all nations. The English and the Slavian peoples looked at this bird as a clever, just bird.



Keywords
animals, birds, fish, belief, economic, ethnography

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Taranan indeksler

    Dergimiz DOAJ,

    JOURNALFACTOR (JF)

    International Institute of Organized

    Research (I2OR)

    ve Directory of Research 

    Journals Indexing (DRJI)

    tarafından taranmaya

    başlamıştır.


    Dergimiz Yayında

    MAKALELERİNİZİ MAKALE 

    TAKİP SİSTEMİNDEN 

    ÜYE OLARAK SİSTEME 

    YÜKLEYEBİLİR VE HAKEM

    SÜRECİNİ BURADAN 

    TAKİP EDEBİLİRSİNİZ.

    DOKTORALI HOCALARIMIZ

     DİLEMELERİ HALİNDE KENDİLERİNİ 

    HAKEM OLARAK KAYDEDEBİLİRLER.



ISSN 2536-4642

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri